آزمایش تعیین زمان گیرش گچ با دستگاه ویکات و کرنومتر در آزمایشگاه
دانشنامه

زمان گیرش گچ چیست؟ گیرش اولیه و نهایی انواع گچ و عوامل مؤثر بر آن

گیرش اولیه و نهایی گچ چیست، استاندارد ملی ۱۲۰۱۵ چه می‌گوید و زمان گیرش انواع گچ زیرکار، روکار، گیپتون و پلیمری چقدر است.

گچ سمنان سحر۲۵ مهر ۱۴۰۵۵ دقیقه مطالعه
مشاهده محصولات گچ سحر

پاسخ کوتاه: زمان گیرش گچ، مدتی است که از مخلوط شدن پودر گچ با آب تا سفت شدن ملات طول می‌کشد. «گیرش اولیه» زمانی است که ملات شروع به سفت شدن می‌کند و «گیرش نهایی» زمانی است که گچ سخت شده و دیگر شکل نمی‌گیرد. طبق استاندارد ملی ایران ۱۲۰۱۵-۱، گیرش اولیه گچ‌های ساختمانی معمول ۷ تا ۱۲ دقیقه است (منبع ۱). در محصولات کارخانه گچ سمنان سحر، گیرش نهایی از ۱۴ دقیقه در گچ زیرکار تا ۱۵۰ دقیقه در گچ پلیمری ساتن متغیر است.

دانستن زمان گیرش به گچ‌کار می‌گوید هر بار چقدر ملات بسازد و چقدر برای اجرا وقت دارد. برای شناخت کلی انواع گچ و کاربرد هر کدام، مقاله انواع گچ سمنان و کاربرد هر کدام را ببینید.

گیرش اولیه و گیرش نهایی چه فرقی دارند؟

  • گیرش اولیه: ملات از حالت روان خارج می‌شود و سفت شدن آن آغاز می‌شود. تا پیش از این زمان، گچ‌کار باید ملات را روی سطح کشیده باشد.
  • گیرش نهایی: گچ کاملاً سخت شده و دیگر نمی‌توان آن را شکل داد یا صاف کرد.
  • زمان گیرش در آزمایشگاه با دستگاه ویکات اندازه‌گیری می‌شود. روش این آزمون در استاندارد ملی ایران ۱۲۰۱۵-۲ آمده است (منبع ۲). مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان هم مقرر کرده که ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی گچ ساختمانی باید طبق استاندارد ۱۲۰۱۵-۱ باشد (منبع ۳).

    گچ پلیمری سیوا دستی صادراتی (30kg)
    پیشنهاد مرتبط

    گچ پلیمری سیوا دستی صادراتی (30kg)

    گچ سیوا دارای ویژگی هایی مانند گیرایش نهایی بالا (2 ساعت و بالاتر)، مقاوم در برابر سایش، مقاوم در برابر خراشیدگی، دور ریز کم ملات، تک لایه کار شدن، عدم نیاز به پوشش رزینی پیش از رنگ کاری، چسبندگی مناسب، پوشش دهی مناسب، عایق حرارت، رطوبت و صوت، افزایش سرعت اجرا به دلیل سهولت استفاده است. گچ سیوای دستی جهت سفیدکاری سازه های تمام بتنی (قالب تونلی) به کار برده می شود.

    زمان گیرش گچ در استاندارد ملی ایران

    طبق خلاصه‌ای که از جدول ویژگی‌های گچ‌های ساختمانی (گروه B) در استاندارد ۱۲۰۱۵-۱ منتشر شده (منبع ۱):

  • گیرش اولیه گچ‌های معمول ۷ تا ۱۲ دقیقه است. در موارد خاص تا ۱۵ دقیقه هم پذیرفته می‌شود و برای گچ‌های دارای افزودنی کندگیرکننده، حداقل ۲۰ دقیقه است.
  • گیرش نهایی گچ‌های ساختمانی گروه B حداکثر ۳۰ دقیقه است.
  • حداقل مقاومت فشاری ۶ و حداقل مقاومت خمشی ۲ نیوتن بر میلی‌متر مربع (مگاپاسکال) است.
  • گچ‌های پلیمری و اندودهای گچی آماده با افزودنی‌ها ساخته می‌شوند و زمان کار بسیار طولانی‌تری دارند.

    زمان گیرش انواع گچ سحر

    | محصول | گیرش اولیه | گیرش نهایی |

    |---|---|---|
    | گچ زیرکار قومس و دنا | ۶٫۵ تا ۷ دقیقه | ۱۴ تا ۱۵ دقیقه |
    | گچ روکار سحر | ۶٫۵ تا ۷ دقیقه | ۱۴ تا ۱۵ دقیقه |
    | گچ سوپر میکرونیزه مارال | ۷ تا ۸ دقیقه | ۱۴ تا ۱۶ دقیقه |
    | گچ گیپتون سحر | اعلام نشده (ندارد) | ۴۰ دقیقه |
    | گچ پلیمری سیوا دستی و ماشینی | اعلام نشده (ندارد) | ۱۲۰ دقیقه |
    | گچ پلیمری ساتن | اعلام نشده (ندارد) | ۱۵۰ دقیقه |

    گچ پلیمری ساتن صادراتی (30kg)
    پیشنهاد مرتبط

    گچ پلیمری ساتن صادراتی (30kg)

    گچ پلیمری ساتن صادراتی نوعی گچ پلیمری ساختمانی و سبک سازی شده است که برای نازک کاری و پوشش نهایی سقف و دیوار، اجرای گچ بریهای خاص دکوراتیو در دکوراسیون داخلی، روی گچبرگ و سایر پنل های گچی برای رسیدن به سطحی کاملا صاف و صیقلی، ترمیم ترک ها و نواقص گچ کاری، مقاوم سازی سطوح در برابر رطوبت برای محیط های مرطوب مثل آشپزخانه و سرویس بهداشتی به کار می‌رود.

    > اعداد جدول از برگه مشخصات محصولات در فروشگاه سایت نقل شده‌اند. پیش از سفارش، مشخصات به‌روز را در صفحه همان محصول ببینید.

    نتیجه عملی این جدول ساده است: با گچ زیرکار و روکار معمولی فقط چند دقیقه برای کار با هر ظرف ملات وقت دارید. اگر روی سطح بزرگ یا صاف (مثل بتن) کار می‌کنید و زمان بیشتری لازم است، گیپتون یا گچ‌های پلیمری گزینه مناسب‌تری هستند. تفاوت گچ‌های دستی و ماشینی را هم در مقاله تفاوت گچ ماشینی و دستی توضیح داده‌ایم.

    چه عواملی زمان گیرش را تغییر می‌دهند؟

  • نوع گچ و افزودنی‌ها: استاندارد ملی برای گچ‌های دارای کندگیرکننده، حداقل گیرش اولیه بیشتری در نظر گرفته است (منبع ۱). به همین دلیل زمان کار گچ‌های پلیمری چند برابر گچ معمولی است.
  • کهنگی و رطوبت گچ: گچی که مدت طولانی یا در جای مرطوب نگهداری شده، رفتار گیرش قابل پیش‌بینی ندارد و چسبندگی آن هم کم می‌شود. بریتیش جیپسوم برای گچ‌های خود تاریخ مصرف روی کیسه درج می‌کند (منابع ۴ و ۵). درباره این موضوع، مقاله تاریخ انقضای گچ ساختمانی را بخوانید.
  • آب اضافه کردن به ملات در حال گیرش: افزودن دوباره آب به گچی که گیرش آن شروع شده، ساختار آن را خراب می‌کند و چسبندگی را کاهش می‌دهد (منبع ۵).
  • مقدار آب: آب بیش از اندازه، گیرش را ضعیف می‌کند و استحکام سطح نهایی را پایین می‌آورد (منبع ۵).
  • ظرف و ابزار آلوده: باقی‌مانده گچ سفت‌شده در ظرف یا روی ابزار، ملات تازه را زودتر به گیرش می‌رساند. ظرف و ابزار را بین هر نوبت ساخت ملات تمیز کنید.
  • گیرش با خشک شدن یکی نیست

    بعد از گیرش نهایی، گچ سخت شده ولی هنوز آب دارد و باید خشک شود. زمان خشک شدن به ضخامت لایه، تهویه، دما و رطوبت هوا بستگی دارد. کناف در برگه فنی یکی از گچ‌های خود، زمان خشک شدن را در شرایط عادی حدود ۱ میلی‌متر در روز ذکر کرده و گفته در شرایط نامساعد طولانی‌تر می‌شود (منبع ۶). تا خشک شدن کامل، روی گچ رنگ نزنید و سطح را از آب و ضربه دور نگه دارید.

    نکات عملی برای استفاده درست از زمان گیرش

  • ملات را کم‌کم بسازید. فقط به اندازه‌ای گچ بسازید که پیش از گیرش اولیه مصرف شود.
  • گچ را روی آب بریزید و یکنواخت هم بزنید تا گلوله و حباب در ملات نماند.
  • ملات سفت‌شده را دوباره آب نزنید. آن را دور بریزید و ملات تازه بسازید.
  • گچ را مناسب سطح انتخاب کنید. برای لایه اول روی آجر گچ زیرکار، برای سفیدکاری گچ روکار یا میکرونیزه و برای بتن گیپتون یا گچ‌های پلیمری را در نظر بگیرید.
  • منابع

  • گچ رازی، «راهنمای جامع استانداردهای گچ ساختمانی، استاندارد ملی ۱۲۰۱۵-۱»، razigypsum.com (خلاصه جدول ۳ استاندارد)
  • گچ رازی، «استاندارد ملی ۱۲۰۱۵-۲؛ روش‌های آزمون گچ ساختمانی»، razigypsum.com
  • مقررات ملی ساختمان، مبحث پنجم، بند ۴-۵ «گچ و فرآورده‌های آن»، banatarh.com
  • British Gypsum, Product Data Sheet – Thistle MultiFinish, british-gypsum.com
  • Kent Plasterers, "Blown Plaster: What Causes It and How to Fix It", kentplasterers.co.uk
  • Knauf Latvia, technical sheet P111, knauf.com
  • مشخصات فنی محصولات در فروشگاه saharplaster.com
  • سوالات متداول

    زمان گیرش گچ یعنی چه؟

    مدتی است که از مخلوط شدن پودر گچ با آب تا سفت شدن ملات طول می‌کشد. در گیرش اولیه ملات شروع به سفت شدن می‌کند و در گیرش نهایی کاملاً سخت می‌شود و دیگر شکل نمی‌گیرد.

    طبق استاندارد ملی، گیرش اولیه گچ ساختمانی چقدر است؟

    طبق خلاصه منتشرشده از استاندارد ملی ایران ۱۲۰۱۵-۱، گیرش اولیه گچ‌های ساختمانی معمول (گروه B) ۷ تا ۱۲ دقیقه و گیرش نهایی حداکثر ۳۰ دقیقه است. برای گچ‌های دارای کندگیرکننده، حداقل گیرش اولیه ۲۰ دقیقه است.

    زمان گیرش گچ زیرکار و روکار سحر چقدر است؟

    طبق برگه مشخصات، گیرش اولیه گچ زیرکار و روکار سحر حدود ۶٫۵ تا ۷ دقیقه و گیرش نهایی آن ۱۴ تا ۱۵ دقیقه است.

    کدام گچ زمان کار بیشتری دارد؟

    گچ‌های پلیمری. طبق برگه مشخصات محصولات سحر، گیرش نهایی گچ گیپتون ۴۰ دقیقه، گچ سیوا ۱۲۰ دقیقه و گچ ساتن ۱۵۰ دقیقه است.

    آیا می‌شود به گچ در حال گیرش آب اضافه کرد؟

    خیر. افزودن دوباره آب به گچی که گیرش آن شروع شده، ساختار آن را خراب می‌کند و چسبندگی را کاهش می‌دهد. ملات سفت‌شده را دور بریزید و ملات تازه بسازید.

    بازگشت به بلاگ

    مقالات مرتبط

    محصولات پیشنهادی

    مشاهده محصولات گچ سحر